Czy praca w ogrodzie może leczyć? Okazuje się, że tak – i to nie tylko w przenośni. Hortiterapia, czyli terapia ogrodem, zyskuje coraz większe uznanie wśród specjalistów zajmujących się zdrowiem fizycznym, psychicznym i społecznym osób starszych. To coś więcej niż tylko hobby – to skuteczna metoda terapeutyczna oparta na kontakcie z naturą i roślinami.
Czym jest hortiterapia?
Hortiterapia to forma terapii, która wykorzystuje pracę z roślinami, pielęgnację ogrodu oraz przebywanie w zielonej przestrzeni do poprawy samopoczucia i zdrowia. Może przybierać formę aktywną (np. sadzenie, podlewanie, pielenie) lub bierną (relaksacja w ogrodzie, przebywanie wśród zieleni). Przeznaczona jest szczególnie dla osób starszych, z niepełnosprawnościami, chorobami przewlekłymi, demencją, a także dla osób po urazach fizycznych i psychicznych.
Korzyści hortiterapii potwierdzone badaniami
🧠 1. Poprawa zdrowia psychicznego
Badania przeprowadzone w różnych krajach wskazują, że hortiterapia skutecznie:
- zmniejsza objawy depresji i lęku,
- poprawia nastrój i poczucie sensu życia,
- obniża poziom stresu, dzięki bliskiemu kontaktowi z naturą i rytmicznym, powtarzalnym czynnościom ogrodniczym.
W 2021 roku opublikowano metaanalizę (International Journal of Environmental Research and Public Health), która wykazała, że terapia ogrodem znacząco obniżała poziom kortyzolu i poprawiała ogólne samopoczucie uczestników.
🏃♀️ 2. Korzyści fizyczne
Regularne zajęcia ogrodnicze nie tylko aktywizują osoby starsze, ale również:
- wzmacniają mięśnie (szczególnie górnych i dolnych kończyn),
- poprawiają koordynację i równowagę,
- obniżają BMI i wspomagają kontrolę wagi,
- zwiększają mobilność, co jest szczególnie ważne u osób z ograniczoną sprawnością.
Co ciekawe, ogrodnictwo uznawane jest za umiarkowaną aktywność fizyczną, która może być wykonywana bezpiecznie nawet przez osoby z chorobami serca czy osteoporozą.
🧩 3. Wsparcie poznawcze – pomoc w demencji i chorobie Alzheimera
U osób z chorobami otępiennymi ogrody terapeutyczne poprawiają funkcje poznawcze:
- zwiększają koncentrację i uwagę,
- pomagają utrzymać pamięć krótkotrwałą,
- redukują objawy agresji i pobudzenia.
Kontakt z naturą aktywuje różne obszary mózgu – w tym te odpowiedzialne za przywoływanie wspomnień. Seniorzy często opowiadają o dawnych latach spędzonych na działkach czy z rodziną, co wzmacnia poczucie tożsamości i daje im radość.
🤝 4. Korzyści społeczne
Hortiterapia, szczególnie prowadzona w grupie, a tylko taką będziemy realizować w Księżycowej Rezydencji, poprawia relacje międzyludzkie. Uczestnicy uczą się współpracy, dzielą się doświadczeniem, pomagają sobie nawzajem. Dla wielu seniorów to jedyna okazja do nawiązania nowych znajomości i zmniejszenia uczucia samotności.
Terapia ogrodem może też być doskonałą formą międzypokoleniowej integracji – wnuki, dzieci, wolontariusze mogą wspólnie z seniorami uczestniczyć w pracach ogrodowych, wzmacniając więzi i budując pozytywne wspomnienia.
🌞 5. Lepszy sen, mniej leków
Osoby uczestniczące w hortiterapii częściej zgłaszają:
- poprawę jakości snu,
- zmniejszenie potrzeby stosowania leków uspokajających lub nasennych,
- lepsze radzenie sobie z bólem przewlekłym i napięciem.
To efekt wieloczynnikowy: ruch, kontakt ze światłem słonecznym, rytm natury oraz redukcja stresu wspierają naturalną równowagę organizmu.
Podsumowanie
Hortiterapia to prosty, a zarazem niezwykle skuteczny sposób na poprawę jakości życia seniorów. Nie wymaga drogiego sprzętu ani zaawansowanej technologii – wystarczy dostęp do roślin, ziemi i… cierpliwość. To terapia, która rozwija się w zgodzie z naturą – powoli, ale skutecznie.
W Księżycowej Rezydencji traktujemy hortiterapię jako coś więcej niż tylko zajęcie – to pełnoprawna forma wsparcia zdrowia fizycznego, psychicznego i emocjonalnego naszych mieszkańców. Zielone przestrzenie, podwyższone grządki, zapach świeżych ziół i poczucie sprawczości będą tu codziennością. Wierzymy, że ogród może naprawdę leczyć – zarówno ciało, jak i duszę – dlatego stanie się on jednym z filarów naszej opieki.
Księżycowa Rezydencja 
Dodaj komentarz